کائنات نظریه گذار از دوران جنگهای کلاسیک را با توجه به وقایع ونزوئلا بررسی می کند
دوران هرج ومرج طولانیمدت
گلاره غفوری یگانه- سحرگاه سوم ژانویه ۲۰۲۶ در تاریخ آمریکای لاتین به عنوان لحظهای ثبت خواهد شد که در آن افسانه نفوذناپذیری دژهای ایدئولوژیک در برابر واقعیت عریان قدرت تکنولوژیک رنگ باخت. خبر کوتاه، اما تکاندهنده بود؛ نیکلاس مادورو و همسرش سیلیا فلورس، در عملیاتی برقآسا موسوم به «نیزه جنوبی» توسط یگانهای زبده دلتا فورس ایالات متحده دستگیر و از خاک ونزوئلا خارج شدند. این رخداد که همچون صاعقهای بر پیکره سیاست جهانی فرود آمد، فراتر از یک تغییر رژیم ساده است. این واقعه نمادِ گذار از دوران جنگهای کلاسیک به عصر «پلیسگری جهانی» است؛ عصری که در آن مرزهای جغرافیایی در برابر احکام قضایی فرامرزی و ارادهی امنیتی ابرقدرتها، معنای سنتی خود را از دست میدهند.
دولت ونزوئلا این اقدام را «تهاجم نظامی» خواند و ضمن اعلام وضعیت اضطراری، خواستار تشکیل نشست فوری شورای امنیت سازمان ملل متحد شد.همزمان شماری از کشورها از جمله برخی متحدان آمریکا با واکنشهای محتاطانه، بر لزوم رعایت اصول حقوق بینالملل و منشور ملل متحد تأکید کردهاند. ایران، روسیه و چند کشور دیگر نیز اقدام واشنگتن را محکوم و نسبت به پیامدهای آن برای ثبات منطقه و نظام بینالملل هشدار دادهاند.
دموکراتها: حمله سرپوشی برای شکست داخلی بود
عملیات شبانه آمریکا در ونزوئلا به دستور دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا، انتقادهای شدید دموکراتهای امیدوار به دستیابی به کنگره در انتخابات میان دوره ای ۲۰۲۶ و رقبای احتمالی در انتخابات ریاست جمهوری آینده آمریکا را درباره قانونی بودن چنین حمله ای برانگیخته است. تارنمای آمریکایی پولیتیکو نوشت: رقبای ارشد دموکرات ترامپ در انتخابات های پیش رو، به شدت سیاست خارجی وی را مورد انتقاد قرار داده و تلاش میکنند بین رئیس جمهور و رای دهندگان خسته از مداخلات خارجی تمایز قائل شوند. به گفته آن ها ترامپ این عملیات را با هدف منحرف کردن توجهات از وخامت اوضاع سیاسی در داخل کشور انجام داد.
پیت بوتیتج وزیر حمل و نقل سابق آمریکا در پیام رسان ایکس نوشت: این یک الگوی قدیمی و آشکار از رئیس جمهوری نامحبوب است که در رسیدگی به مسائل اقتصادی شکست خورده و محبوبیتش را در داخل کشور از دست داده است. مردم آمریکا نمی خواهند وقتی که مقامات ما نمی توانند وضعیت زندگی مردم را بهتر کنند، یک کشور خارجی را «اداره» کنند. پولیتیکو نوشت: این انتقادهای دموکرات ها بخشی از یک روند نوظهور است که می تواند وضعیت انتخابات میان دوره ای امسال و انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۸ را مشخص کند. دموکرات ها به دنبال آن هستند که نشان دهند ترامپ وعده های انتخاباتی اش را با توجه بیش از حد به مسائل جهانی به جای رسیدگی به مسائل داخلی نقض کرده است. ترامپ با شعار «اول آمریکا» در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۴ پیروز شد و وعده داد جلوی دخالت گسترده آمریکا در امور خارجی را بگیرد و بیشتر برای کمک به رفاه شهروندان آمریکایی متمرکز شود.
رئیس جمهوری آمریکا صبح شنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی در مارآلاگو، دستگیری مادورو را به عنوان اقدامی در راستای شعار «اول آمریکا» توجیه کرد. وی مدعی شد «ما می خواهیم همسایگان خوبی داشته باشیم»، «می خواهیم ثبات داشته باشیم» و «می خواهیم اطرافمان پر از منابع انرژی باشد».
جی بی پریتزکر فرماندار دموکرات ایالت ایلینویز نیز چنین استدلال کرد که ترامپ باید افزایش قدرت خرید و استطاعت مالی شهروندان را در اولویت قرار دهد.
وی در پیام رسان ایکس نوشت: عملیات نظامی غیرقانونی ترامپ در ونزوئلا، سربازان ما را در شرایط نبود یک راهبرد بلندمدت در معرض آسیب قرار می دهد. مردم آمریکا شایستگی آن را دارند که رئیس جمهوری اداره کشورشان را برعهده داشته باشد که زندگی آن ها را مقرون به صرفه تر می کند. ساعاتی بعد از اعلام دستگیری نیکلاس مادورو رئیس جمهوری ونزوئلا، کمیته ملی دموکرات ها با انتشار پیام در پست الکترونیک با هدف جلب حمایت های مالی برای انتخابات، این حمله را «جنگ دیگری مغایر با قانون اساسی آمریکا از سوی ترامپ» توصیف کرد.
در این پیام که توسط کِن مارتین رئیس این کمیته منتشر شده آمده است: ترامپ وعده صلح داد اما باعث هرج و مرج شده است. مهم ترین کاری که ما اکنون می توانیم انجام دهیم تلاش برای انتخاب دموکرات های بیشتری است که بتوانند قدرت دولت کنونی را تحت نظارت در آورند و از فاجعه بیشتری جلوگیری کنند.
رو خانا نماینده دموکرات از ایالت کالیفرنیا نیز با تایید این پیام در شبکه اجتماعی ایکس یاداور شد: ما با چنین جنگ های بدون منطقی در عراق، افغانستان و لیبی مخالفت کرده ایم ما رئیسان جمهوری ما در برابر سیاست خارجی ای تسلیم شده اند که به نظامی گری متعهد است. برخی دیگر از رقبای احتمالی دموکرات در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۸ از جمله سناتور روبن کالگو و مارک کِلیر رویکرد دولت آمریکا را در حمله به ونزوئلا محکوم کردهاند. کالگو در پیام رسان ایکس نوشت: من تجربه تبعات جنگ های غیرقانونی را که با دروغ به مردم آمریکا فروخته شده اند، دارم. ما قسم خوردیم که دیگر چنین اشتباهاتی را تکرار نخواهیم کرد اما بار دیگر مرتکب آن شدیم. مردم آمریکا این را نمی خواهند. کنگره مجوز آن را نداده و نیروهای ما نباید هرگز به درگیری های غیرضروری دیگر فرستاده شوند تا دچار آسیب شوند.
کِلی مدعی شد «مادورو دیکتاتوری نامشروع بود و مستحق آن است که با عدالت مواجه شود» اما عملیات آمریکا را نیز زیر سوال برد و گفت: اگر چیزی از جنگ عراق یاد گرفته باشیم این است که انداختن بمب و سرنگونی رهبر یک کشور دیگر متضمن دموکراسی، ثبات یا امنیت بیشتر مردم آمریکا نیست.
ارتباط پنهان ته کشیدن ذخایر نفتی آمریکا و حمله به ونزوئلا
در حالی که دولت آمریکا قاچاق مواد مخدر را به عنوان بهانه اصلی برای ربایش رئیس جمهور ونزوئلا عنوان کرده، اما اصلیترین دلیل حمله به این کشور ذخایر نفتی عظیم ونزوئلا بوده است. بر اساس آخرین آمار موجود، ذخایر نفتی اثبات شده آمریکا در سال ۲۰۲۲ معادل ۴۶ میلیارد بشکه بوده است. براساس اعلام ychart، نرخ تولید روزانه نفت در آمریکا بر اساس آخرین آمارها ۱۳.۵۸ میلیون بشکه در روز است؛ با در نظر گرفتن این رقم آمریکا هر ۷۵ روز یک میلیارد بشکه از ذخایر نفت خود را مصرف کرده و میکند. با در نظر گرفتن آمار ۴۶ میلیارد بشکه سال ۲۰۲۲ و برداشت یک میلیارد بشکه نفت از این ذخایر در هر ۷۵ روز، طی ۴ سال گذشته حدود ۱۹ میلیارد بشکه از این ذخایر مصرف شده و میزان نفتی که برای آمریکا در ابتدای سال ۲۰۲۶ مانده است چیزی حدود ۲۶ میلیارد بشکه است که هرچه از مقدار آن کم میشود برداشت آن هم سختتر شده و متعاقباً نرخ تولید نیز کاهش مییابد.
روز گذشته ارتش آمریکا به کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، حمله کرد و نیکولاس مادورو، رئیس جمهور این کشور، را به همراه همسرش ربود و به خاک آمریکا منتقل کرد.
با وجود آنکه کاخ سفید از مدتها پیش به بهانه قاچاق مواد مخدر به خاک آمریکا در حال فشار به دولت ونزوئلا بود و عملاً این کشور را محاصره کرده بود اما کمتر کسی این ادعا را باور کرد و تقریباً همه رسانهها اذعان کرده اند که دلیل اقدامات آمریکا علیه این کشور آمریکای لاتین ذخایر عظیم نفتی این کشور بوده است.
از نظر ذخایر اثبات شده نفت، ونزوئلا با بیش از ۳۰۰ میلیارد بشکه بزرگترین دارنده ذخایر نفتی در جهان است.
البته دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز گذشته در اولین نشست خبری خود پس از ربایش رئیس جمهور ونزوئلا، به طور تلویحی قصد و نیت کاخ سفید از حمله به کاراکاس را لو داد و از برنامه آمریکا برای دست اندازی به ذخایر نفتی عظیم ونزوئلا خبر داد. با وجود همه آنچه گفته شد و به گزارش رویترز، بعید است که به این زودیها شاهد افزایش چشمگیر تولید نفت ونزوئلا حتی با سرمایهگذاری سنگین آمریکاییها باشیم. تولید نفت ونزوئلا در پس سالها تحریم و سرمایهگذاری پایین در دهه اخیر کاهش قابل توجهی را تجربه کرده است؛ با این وجود کارشناسان بر این باورند که هر شرکتی که بخواهد در این کشور سرمایهگذاری کند با موانع جدی از زیرساختهای ضعیف گرفته تا مشکلات امنیتی و مشروعیت فعالیت در میادین نفتی این کشور با وجود ربایش مادورو روبرو است.
یکی دیگر از موانع پیش روی شرکتهای نفتی برای حضور در ونزوئلا احتمال ورود این کشور آمریکای لاتین به یک دوره چند ساله بیثباتی سیاسی است.
مارک کریستین، مدیر مؤسسه توسعه تجارت کریس ول، بر این باور است که تا زمانی که شرکتهای آمریکایی نسبت به امنیت و بازگشت پول خود مطمئن نشوند وارد ونزوئلا نخواهند شد. وی البته معتقد است که تا زمانی هم که تحریمها علیه ونزوئلا پابرجاست شرکتهای نفتی به این کشور ورود نمیکنند.
از سوی دیگر با توجه به ملی شدن صنعت نفت ونزوئلا در دهه ۲۰۰۰، برای سرمایهگذاری سنگین شرکتهای نفتی در این کشور باید قوانین ونزوئلا هم تغییر کند.
توماس او دانل، کارشناس حوزه انرژی و ژئوپلیتیک، بر این باور است که حتی اگر آمریکا در نهایت بتواند در ونزوئلا دست به انتقال قدرت با کمترین مقاومت بزند، ۵ تا ۷ سال طول خواهد کشید که پس از بازسازی زیرساختها و سرمایهگذاری شاهد افزایش قابل توجه تولید نفت در ونزوئلا باشیم.
البته افزایش تولید نفت ونزوئلا به شرطی محقق میشود که همه چیز برای آمریکاییها درست پیش برود و البته در این مسیر اما و اگرهای بسیاری وجود دارد.
او دانل بر این باور است که هرگونه تغییر سیاسی در ساختار حاکمیت ونزوئلا که با دخالت آمریکا انجام شود با سالها مقاومت روبرو خواهد شد و باید در نظر داشت که بسیاری از شهروندان در ونزوئلا برای دفاع از کشور خود در برابر تجاوز آمریکا مسلح شده اند. فرانچسکو مونادلی، مدیر برنامه انرژی آمریکایی لاتین مؤسسه بیکر دانشگاه رایس هیوستون آمریکا، بر این باور است که هرگونه توسعه تولید نفت در ونزوئلا به نفع شرکت شورون آمریکا تمام خواهد شد.
چرا آمریکا به کاراکاس حمله کرد و رئیسجمهور ونزوئلا را بازداشت کرد؟
ایالات متحده با اجرای حملات هوایی گسترده به ونزوئلا و بازداشت شوکآور نیکولاس مادورو، کارزار «فشار حداکثری» خود را به نقطهای بیسابقه رساند. این اقدام در چارچوب سیاست تهاجمی دولت دونالد ترامپ، با اتهام قاچاق مواد مخدر، تلاش برای تغییر رژیم و دسترسی به ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا انجام شد. با وجود بازداشت مادورو، ساختار قدرت همچنان پابرجاست و آینده کشور در هالهای از بیثباتی، خطر درگیری گسترده و هرجومرج طولانیمدت قرار دارد.
ویلیام کریستو، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل روزنامه گاردین نوشت: بامدادِ جمعهشب، ایالات متحده موجی از حملات هوایی گسترده را در نقاط مختلف ونزوئلا به اجرا گذاشت؛ حملاتی که پیش از طلوع آفتاب، کاراکاس، پایتخت این کشور را با انفجارهای سهمگین به لرزه درآورد. کمی بعد، دونالد ترامپ اعلام کرد نیروهای آمریکایی نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا و همسرش سیلیا فلورس را بازداشت کردهاند و آنان را از کشور خارج کردهاند.
آمریکا دقیقاً تا کجا میخواهد در ونزوئلا پیش برود؟
این حملهٔ شوکآور و بازداشتِ بیسابقهٔ یک رئیسجمهورِ مستقر، در پیِ ماهها کارزار فشارِ سنگین آمریکا علیه ونزوئلا رخ داد. از ماه سپتامبر، نیروی دریایی ایالات متحده یک ناوگان عظیم را در سواحل ونزوئلا مستقر کرده، در دریای کارائیب و اقیانوس آرام قایقهایی را که به ادعای واشینگتن در قاچاق مواد مخدر نقش داشتهاند هدف حملات هوایی قرار داده و همزمان اقدام به توقیف نفتکشهای ونزوئلایی کرده است. در جریان حملات به این قایقها، دستکم ۱۱۰ نفر جان باختهاند؛ اقدامی که بنا بر گفتهٔ گروههای حقوق بشری، میتواند مصداق جنایات جنگی تلقی شود. مقامهای ونزوئلایی نیز آمریکا را متهم کردهاند که هدف اصلیاش دسترسی به ذخایر نفتی این کشور است؛ ذخایری که از آن به عنوان بزرگترین ذخایر نفتی جهان یاد میشود. بمباران ونزوئلا و بازداشت مادورو، تشدیدی جدی و دراماتیک در کارزار آمریکا محسوب میشود. آینده رژیم حاکم بر ونزوئلا همچنان نامشخص است.
چگونه به این نقطه رسیدیم؟
از همان آغازِ دور دوم ریاستجمهوری ترامپ، نیکولاس مادورو عملاً به هدف مستقیم او تبدیل شد و کاخ سفید مسیر سیاست «فشار حداکثری» علیه رژیم ونزوئلا را در پیش گرفت. ترامپ مادورو را متهم کرد که محرکِ فعالیتهای بیثباتکننده در قارهٔ آمریکا است؛ از قاچاق مواد مخدر گرفته تا تسهیل مهاجرت غیرقانونی به ایالات متحده. در ماه ژوئیه نیز آمریکا برای دستگیری مادورو جایزهای ۵۰ میلیون دلاری (۳۷ میلیون پوندی) تعیین کرد و او را در شمار بزرگترین قاچاقچیان مواد مخدر جهان قرار داد. دولت ترامپ شماری از باندهای تبهکاری ونزوئلایی از جمله «ترن د آراگوآ» را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد و کارزار حملات هوایی علیه قاچاقچیان ادعایی مواد مخدر را در دریای کارائیب آغاز کرد. کمی بعد، آمریکا روند توقیف نفتکشهای ونزوئلایی را کلید زد و حضور نظامی خود را در آبهای پیرامون این کشور آمریکای جنوبی افزایش داد. ترامپ همچنین بهصراحت ایدهٔ تغییر رژیم در ونزوئلا را مطرح کرده بود. او در اواخر نوامبر به مادورو ضربالاجلی داد تا قدرت را واگذار کند و در مقابل، خروجی امن از کشور را پیشنهاد داد. مادورو این پیشنهاد را رد کرد و به هوادارانش گفت «صلحِ بردگان» را نمیخواهد و آمریکا را متهم کرد که هدفش کنترل ذخایر نفتی ونزوئلاست. همزمان با شدت گرفتن فشارهای دولت ترامپ، دولت کاراکاس گاهی چنان جلوه میکرد که انگار دچار سردرگمی شده است. مادورو بارها تأکید کرد که ونزوئلا خواهان جنگ با آمریکا نیست. او حتی در مقطعی، در برابر دانشجویان ونزوئلایی با آهنگ «نه به جنگ، آری به صلح» رقصید و همزمان حرکت مشهور ترامپ با مشتهای گرهکرده را نیز تقلید کرد. روز پنجشنبه مادورو در یک گفتوگوی تلویزیونی گفت که از سرمایهگذاری آمریکا در بخش نفت ونزوئلا استقبال میکند.
چرا آمریکا و ونزوئلا با یکدیگر در تقابلاند؟
روابط میان واشینگتن و کاراکاس از زمانی که هوگو چاوز در سال ۱۹۹۹ به ریاستجمهوری رسید، مسیر تنش و تقابل را طی کرده است. چاوز که خود را سوسیالیست و ضدِ امپریالیست معرفی میکرد، با مخالفت آشکار با حملات آمریکا به افغانستان و عراق و همچنین با نزدیک شدن به کشورهایی چون کوبا و ایران، خشم واشینگتن را برانگیخت. پس از آن هم، وقتی چاوز ایالات متحده را به حمایت از تلاش برای کودتای سال ۲۰۰۲ متهم کرد، روابط دو کشور تیرهتر شد. برای بسیاری در آمریکا بهویژه در جناح تندرو حزب جمهوریخواه جهتگیری ایدئولوژیکِ سوسیالیستیِ دولت ونزوئلا، این کشور را در کنار متحدش کوبا به «دشمنی طبیعی» برای ایالات متحده تبدیل کرده است. با تثبیت هرچه بیشتر قدرتِ چاوز، سرکوب مخالفان سیاسی و مصادرهٔ بخش بزرگی از حوزهٔ خصوصی، ایالات متحده کارنامهٔ حقوق بشری ونزوئلا را با شدت محکوم کرد. هرچند در مقاطعی کوتاه تنشها کاهش یافت، اما در مجموع روابط دو کشور در گذر زمان رو به تیرگی رفت؛ بهویژه از زمانی که مادورو در سال ۲۰۱۳ زمام امور را به دست گرفت. در دوران دولت ترامپ نیز واشینگتن دولت مادورو را نامشروع اعلام کرد و در سال ۲۰۱۹ خوان گوایدو، رئیس پارلمان، را به عنوان رئیسجمهور ونزوئلا به رسمیت شناخت.
در ژوئیهٔ ۲۰۲۴، مادورو در انتخابات ریاستجمهوری ــ ظاهراً ــ با شکستی سنگین روبهرو شد؛ انتخاباتی که در فضای خشم عمومی از اقتدارگرایی فزایندهٔ او و فروپاشی اقتصادی کشور برگزار میشد. دولت بایدن، نامزد اپوزیسیون یعنی ادموندو گونسالس را برندهٔ انتخابات اعلام کرد. دادههای تفصیلیِ رأیگیری که مخالفان منتشر کردند و کارشناسان مستقل نیز آن را تأیید کردند، نشان میداد گونسالس پیروز شده است؛ اما مادورو با آغاز موجی از سرکوب شدید، قدرت را حفظ کرد و به آن چنگ زد.
در اوایل دسامبر، دولت ترامپ سندی را با عنوان «کرولاری ترامپ» منتشر کرد که بر اساس آن، نیمکرهٔ غربی باید از نظر سیاسی، اقتصادی، تجاری و نظامی زیر کنترل آمریکا قرار داشته باشد. مطابق این دکترین جدید، ارتش ایالات متحده میتواند برای دسترسی به منابع انرژی و معدنی منطقه به کار گرفته شود.
نیکولاس مادورو کیست و چرا ترامپ او را بازداشت کرد؟
مادورو از سال ۲۰۱۳ در مقام رئیسجمهور ونزوئلا قرار دارد. او که رانندهٔ سابق اتوبوس است، در دوران هوگو چاوز به چهرهای شناختهشده تبدیل شد و پیش از رسیدن به ریاستجمهوری، سمت وزیر امور خارجه را بر عهده داشت. حکومت مادورو معمولاً دیکتاتورمآبانه توصیف میشود. در ماههای اخیر، ترامپ بارها خواستار کنار رفتن مادورو شده و او را متهم کرده است که مواد مخدر و مجرمان را به آمریکا میفرستد؛ ادعایی که به گفتهٔ کارشناسان، شواهدی برای آن وجود ندارد. با وجود ماهها تشدید لفاظیها، بازداشت ناگهانیِ رئیسجمهور مستقر در روز شنبه، بدون هیچ هشدار قبلی انجام شد و ظاهراً مقامهای ونزوئلایی را کاملاً غافلگیر کرد.
چه اتفاقی در ادامه خواهد افتاد؟
آینده هنوز در هالهای از ابهام است. وزیر دفاع ونزوئلا وعده داده مقاومت را ادامه خواهد داد و از شهروندان خواسته است در برابر «تهاجم» خارجی متحد شوند؛ مقاومتی که آن را «نبردی برای آزادی» توصیف کرده است. با وجود بازداشت مادورو، نهادهای حکومتی و ارتش ونزوئلا ظاهراً همچنان سرپا ماندهاند. همچنین روشن نیست حملهٔ روز شنبه سرآغاز یک درگیری فراگیرتر بوده یا عملیاتی محدود و مقطعی می باشد.
رهبران اپوزیسیون ونزوئلا، بهویژه ماریا کورینا ماچادو ، برندهٔ جایزهٔ صلح نوبل از ترامپ خواستهاند برای حمایت از یک خیزش داخلی در کشور کمک کند. ایالات متحده پیشتر نیز مانورهای جنگیای برگزار کرده بود که سناریوی «قطع سر» رهبری ونزوئلا را شبیهسازی میکرد. این شبیهسازیها از احتمال شکلگیری هرجومرجی طولانیمدت خبر میدادند؛ همراه با موج گستردهٔ پناهجویان و درگیری گروههای رقیب برای بهدست گرفتن کنترل کشور. همانطور که داگلاس فراه، کارشناس آمریکای لاتین و یکی از مشارکتکنندگان در این مانورها گفته است: «شما با هرجومرجی طولانیمدت روبهرو میشوید و هیچ راهحل روشنی برای خروج وجود ندارد.»
چه کشورهایی حمله آمریکا به ونزوئلا را محکوم کردند؟
در پی حمله آمریکا به ونزوئلا کشورهای مختلف این اقدام را محکوم کردند.
چین: آمریکا باید مادورو و همسرش را آزاد کند
چین از آمریکا خواست که نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، و همسرش را آزاد کرده و از براندازی حکومت این کشور خودداری کند. وزارت خارجه چین این اقدام آمریکا را نقض حقوق بینالملل دانست. چین همچنین از واشنگتن خواست که به جای استفاده از زور، مسائل را از طریق گفتوگو و مذاکره حلوفصل کند.
پکن در بیانیهای نیز اعلام کرد که ما عمیقاً شوکه شدهایم و استفاده آشکار آمریکا از زور علیه یک کشور مستقل و هدف قرار دادن رئیس جمهور آن را به شدت محکوم میکنیم.
به نقل از الجزیره، چین تجاوز نظامی آمریکا به ونزوئلا را به شدت محکوم کرد.
در بیانیه وزارت امور خارجه چین در این خصوص آمده است: ما عمیقاً شوکه شدهایم و استفاده آشکار آمریکا از زور علیه یک کشور مستقل و هدف قرار دادن رئیس جمهور آن را به شدت محکوم میکنیم.
این وزارتخانه تأکید کرد: اقدام سلطهجویانه آمریکا نقض خطرناک قوانین بینالمللی، تجاوز به حاکمیت ونزوئلا و تهدیدی برای صلح و امنیت است. ما قویاً با اقدام آمریکا مخالفیم و از این کشور میخواهیم که به قوانین بینالمللی پایبند باشد و نقض حاکمیت و امنیت سایر کشورها را متوقف کند.
استقبال تلآویو از حمله آمریکا به ونزوئلا و ربودن مادورو
نخستوزیر و وزیر خارجه رژیم صهیونیستی از عملیات آمریکا در ونزوئلا و ربودن رئیس جمهور این کشور استقبال کردند. «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر رژیم صهیونیستی در حساب کاربری خود در پلتفرم «ایکس» به «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا بابت حمله به ونزوئلا و ربودن «نیکولاس مادورو» رئیس جمهور این کشور به همراه همسرش تبریک گفت.
وزرای خارجه روسیه و بلاروس خواستار آزادی «مادورو» شدند
وزارت خارجه روسیه پس از گفتوگوی تلفنی وزرای خارجه مسکو و مینسک، اعلام کرد که «سرگئی لاوروف» و «ماکسیم ریژنکوف» بر لزوم آزادی فوری «نیکلاس مادورو» رئیسجمهور ونزوئلا و بازگرداندن او بهعنوان رئیس دولت کاراکاس تاکید کردند.
فرانسه: عملیات آمریکا در ونزوئلا مغایر اصل استفاده نکردن از زور است
وزیر امور خارجه فرانسه اعلام کرد: عملیات آمریکا در خاک ونزوئلا «با اصل استفاده نکردن از زور که زیربنای حقوق بینالملل است، مغایرت دارد.»
ژان نوئل بارو (Jean-Noël Barrot) روز شنبه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، اعلام کرد: «فرانسه تاکید میکند که هیچ راهحل سیاسی پایداری را نمیتوان از خارج تحمیل کرد و تنها ملتهای مستقل هستند که آینده خود را تعیین میکنند.»
با این حال، به اعتقاد رئیس دستگاه دیپلماسی فرانسه، «نیکلاس مادورو [رئیس جمهوری ونزوئلا] با تصاحب قدرت از مردم ونزوئلا و محروم کردن آنها از آزادیهای اساسیشان، به طور جدی کرامت و حق تعیین سرنوشت آنها را نقض کرده است.»
واکنش مکزیک و برزیل به تجاوز نظامی آمریکا به ونزوئلا
مکزیک و برزیل با صدور بیانیههایی جداگانهای، تجاوز نظامی آمریکا به خاک ونزوئلا را محکوم کردند.
دولت مکزیک با صدور بیانیهای اعلام کرد که بهشدت اقدامات نظامی یکجانبهای را که در ساعات اخیر توسط نیروهای مسلح آمریکا علیه اهدافی در قلمرو جمهوری بولیواری ونزوئلا انجام شده است، محکوم و رد میکند؛ اقداماتی که بهطور آشکار ناقض ماده ۲ منشور سازمان ملل متحد است.
در این بیانیه آمده است: بر اساس اصول سیاست خارجی و رویکرد صلحطلبانه خود، مکزیک فوراً خواستار احترام به حقوق بینالملل، همچنین اصول و اهداف منشور سازمان ملل متحد، و توقف هرگونه اقدام تهاجمی علیه دولت و مردم ونزوئلا میشود.
مکزیک با بیان اینکه «آمریکای لاتین و کارائیب منطقهای صلحآمیز است که بر پایه احترام متقابل، حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات و منع استفاده یا تهدید به استفاده از زور بنا شده است»، تاکید کرد: هرگونه اقدام نظامی، ثبات منطقه را بهشدت به خطر میاندازد. گفتوگو و مذاکره تنها راههای مشروع و مؤثر برای حل اختلافات موجود هستند و آمادگی خود را برای حمایت از هرگونه تلاش در جهت تسهیل گفتوگو، میانجیگری یا همراهی که به حفظ صلح منطقهای و جلوگیری از رویارویی کمک کند، تکرار میکند.
دولت مکزیک در پایان این بیانیه اعلام کرد: از سازمان ملل متحد میخواهیم فوراً اقدام و به کاهش تنشها، تسهیل گفتوگو و ایجاد شرایط لازم برای دستیابی به راهحلی مسالمتآمیز، پایدار و مطابق با حقوق بینالملل کمک کند.
«لولا داسیلوا» رئیسجمهور برزیل نیز در واکنش به حملات اخیر علیه ونزوئلا اعلام کرد که «بمباران خاک ونزوئلا و بازداشت رئیسجمهور این کشور، عبور از خطی غیرقابلقبول است.»
او این اقدامات را «توهینی جدی به حاکمیت ونزوئلا» و «سابقهای بسیار خطرناک برای جامعه بینالمللی» توصیف کرد و خواستار واکنش قاطع جامعهٔ جهانی از طریق سازمان ملل متحد شد.
رئیسجمهور برزیل تأکید کرد که این حمله یادآور «بدترین لحظات مداخله در سیاستهای آمریکای لاتین و منطقهٔ کارائیب» است و هشدار داد که «حمله به کشورها در نقضی آشکار، گامی نخستین به سوی جهانی آکنده از خشونت، هرجومرج و بیثباتی» خواهد بود.
کشورهای آمریکای لاتین حمله آمریکا به ونزوئلا را «جنایتکارانه» خواندند
کشورهای شیلی، کلمبیا و کوبا نسبت به اقدام نظامی آمریکا علیه ونزوئلا و ربایش رئیسجمهور این کشور واکنش نشان دادند و ضمن محکومیت آن، این اقدام را «جنایتکارانه» توصیف کرده و خواستار واکنش جامعه جهانی شدند. در همین حال، وزیر کشور ونزوئلا از شهروندان خواست آرامش خود را حفظ کنند و اعلام کرد که جهان باید در برابر این اقدام آمریکا برخیزد.
شبکه خبری بیبیسی در این باره نوشت که کشورهای حوزه آمریکای لاتین در واکنش به حملات نظامی آمریکا علیه ونزوئلا، آن را «بسیار نگرانکننده» و «حملهای جنایتکارانه» خواندهاند.
بنابراین گزارش، «دیوسدادو کابلو» (Diosdado Cabello)، وزیر کشور ونزوئلا، از شهروندان خواست آرامش خود را حفظ کنند و به رهبری و ارتش کشور اعتماد داشته باشند.
در همین حال، خبرگزاری رویترز به نقل از وی گزارش داد که جهان باید در برابر این حمله برخیزد.
«گوتاوو پترو» (Gutavo Petro)، رئیسجمهور کلمبیا نیز اعلام کرد که نیروهای نظامی کشورش در مرز ونزوئلا مستقر شدهاند و از سازمان کشورهای آمریکایی (OAS) و سازمان ملل متحد (UN) خواسته است که فوراً جلسه اضطراری تشکیل دهند.
تارنمای خبری بیبیسی انگلیسی در ادامه نوشت: «گابریل بوریک» (Gabriel Boric)، رئیسجمهور شیلی نیز نگرانی و محکومیت کشورش نسبت به اقدام نظامی ایالات متحده را ابراز کرد.
«میگل دیاز کانل» (Miguel Díaz-Canel)، رئیسجمهور کوبا نیز اعلام کرد که کشورش حمله «جنایتکارانه» ایالات متحده به ونزوئلا را محکوم کرده و فورا خواستار واکنش جامعه بینالمللی علیه این اقدام شد.
«عرفان علی»، رئیسجمهور گویان که مدتی طولانی درگیر مناقشه ارضی با ونزوئلا، همسایه خود، بوده است، در این زمینه اعلام کرد که کشورش «وضعیت را زیر نظر دارد» و نیروهای امنیتی طبق برنامههای امنیتی بسیج کامل شدهاند.
روسیه تجاوز آمریکا به ونزوئلا را محکوم کرد
وزارت خارجه روسیه در بیانیهای تجاوز آمریکا به ونزوئلا که اهداف نظامی و غیرنظامی را هدف قرار داد، محکوم کرد.
وزارت امور خارجه روسیه روز شنبه در بیانیهای اعلام کرد: امروز صبح، ایالات متحده اقدام به تجاوز مسلحانه علیه ونزوئلا کرد. این امر باعث نگرانی و محکومیت عمیق شده است.
مسکو تاکید کرد که توجیهات ذکر شده توسط واشنگتن بیاساس است و بیشتر ناشی از خصومت ایدئولوژیک است تا دیپلماسی عملگرایانه.
روسیه از همه طرفها خواست از تشدید بیشتر تنشها خودداری و اختلافات را از طریق گفتگو حل کنند درحالیکه روسیه نیز از تلاشهای دیپلماتیک حمایت میکند.
وزارت خارجه روسیه افزود که آمریکای لاتین باید منطقه صلح باقی بماند و ونزوئلا باید حق تعیین آینده خود را بدون دخالت نظامی خارجی حفظ کند.
در این بیانیه تاکید شد: روسیه با مردم ونزوئلا ابراز همبستگی میکند و از رهبری بولیواری این کشور در دفاع از حاکمیت و منافع ملی حمایت میکند.
طبق اعلام این وزارتخانه، مسکو از درخواستهای ونزوئلا و کشورهای آمریکای لاتین برای برگزاری جلسه فوری شورای امنیت سازمان ملل حمایت میکند.
دستگاه دیپلماسی مسکو خاطر نشان کرد: سفارت روسیه در کاراکاس به طور عادی فعالیت میکند و با مقامات محلی و اتباع روسیه در ارتباط است. در حال حاضر هیچ شهروند روسی آسیب ندیده است.
شیلی: این حمله جرقه یک فاجعه بزرگ انسانی است
رئیسجمهور شیلی ضمن محکوم کردن تهاجم نظامی آمریکا به ونزوئلا، گفت: این تهاجم نظامی نه تنها نقض حاکمیت ملی یک کشور است، بلکه میتواند جرقهای برای یک فاجعه انسانی بزرگ در تمام منطقه آمریکای لاتین باشد.
«گابریل بوریک» رئیسجمهور شیلی، عصر شنبه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» به حملات هوایی و موشکی آمریکا به خاک ونزوئلا واکنش نشان داد.
بوریک در این پیام تاکید کرد که اگرچه شیلی همواره منتقد وضعیت حقوق بشر و دموکراسی در ونزوئلا بوده است، اما «بمباران و مداخله نظامی هرگز راهکار درستی برای حل اختلافات سیاسی نیست».
رئیسجمهور شیلی در موضعگیری خود خاطرنشان کرد که این تهاجم نظامی نه تنها نقض حاکمیت ملی یک کشور است، بلکه میتواند جرقهای برای یک فاجعه انسانی بزرگ در تمام منطقه آمریکای لاتین باشد. وی از جامعه جهانی خواست تا برای توقف خشونتها و بازگشت به میز مذاکره تلاش کنند.
بوریک پیش از این نیز تاکید کرده بود که مسائل ونزوئلا باید توسط خود مردم این کشور و از طریق صندوقهای رای، و نه با دخالت قدرتهای خارجی، حل شود.
بلاروس به جمع معترضان حمله آمریکا به ونزوئلا پیوست
درپی حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا؛ الکساندر لوکاشنکو، رئیسجمهوری بلاروس هم همچون دیگر همتایان خود، اقدام دولت دونالد ترامپ را محکوم کرد.
شبکه خبری «راشاتودی» در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر) نوشت: لوکاشنکو بازداشت رئیسجمهوری ونزوئلا پس از حملات آمریکا علیه این کشور را محکوم کرده است.
این شبکه خبری افزود: لوکاشنکو ماه گذشته در گفتوگو با شبکه آمریکایی «نیوزمکس» درباره احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه ونزوئلا هشدار داده و گفته بود: «این دومین ویتنام خواهد بود و آمریکاییها نیازی به آن ندارند.
آمریکا شامگاه شنبه به دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهوری این کشور، حمله نظامی گستردهای علیه ونزوئلا انجام داد و برخلاف قوانین بینالملل نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا، را ربود.
ترامپ در بیانیهای تأیید کرد که دستور «حمله گسترده» علیه ونزوئلا را صادر کرده و مدعی شد مادورو به همراه همسرش دستگیر شده است.
این اقدام که خارج از چارچوب منشور سازمان ملل متحد صورت گرفته، تاکنون با سکوت نهادها و سازمانهای بینالمللی از جمله سازمان ملل، اتحادیه اروپا و رهبران کشورهای متحد واشنگتن همراه بوده است.
ایران تجاوز نظامی آمریکا به ونزوئلا را محکوم کرد
ایران تجاوز نظامی آمریکا به ونزوئلا و نقض فاحش حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی این کشور را به شدت محکوم کرد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران امروز شنبه با صدور بیانیهای اعلام کرد که تهران حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا و نقض فاحش حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی این کشور را به شدت محکوم میکند.
در این بیانیه آمده است: حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا نقض آشکار اصول بنیادین منشور ملل متحد و قواعد اساسی حقوق بینالملل بهویژه بند 4 ماده 2 منشور مبنی بر ممنوعیت توسل به زور و مصداق کامل «عمل تجاوزکارانه» است که باید فوراً از سوی سازمان ملل متحد و همه دولتهایی که دغدغه حاکمیت قانون، صلح و امنیت بینالمللی دارند صریح محکوم شود.
دستگاه دیپلماسی در این بیانیه تاکید کرد: تجاوز نظامی آمریکا علیه یک دولت مستقل عضو سازمان ملل متحد، نقض فاحش صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی است که پیامدهای آن متوجه کل نظام بینالملل بوده و نظام مبتنی بر منشور سازمان ملل را بیش از پیش در معرض فروپاشی و تخریب قرار خواهد داد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران ضمن یادآوری حق ذاتی ونزوئلا برای دفاع از حاکمیت ملی، تمامیت سرزمینی و حق تعیین سرنوشت خود، مسئولیت قانونی و اخلاقی همه دولتها و سازمانهای بینالمللی بهویژه سازمان ملل متحد و شورای امنیت آن سازمان برای توقف فوری تهاجم غیرقانونی آمریکا علیه ونزوئلا را خاطرنشان کرد و بر ضرورت اتخاذ تدابیر لازم برای پاسخگو کردن طراحان و عاملان جنایات ارتکاب یافته در جریان این تجاوز نظامی تاکید کرد.