سیاست
رئیس دولتهای یازدهم و دوازدهم با تأکید بر تقدم انسجام اجتماعی بر منازعات سیاسی، گفت: تجربه تاریخی و دینی نشان میدهد حفظ وحدت جامعه، مستلزم شنیدن مطالبات مردم، پرهیز از لجبازی با افکار عمومی و استفاده از ظرفیتهای قانونی برای جلب رضایت اکثریت است. حجتالاسلاموالمسلمین حسن روحانی در دیدار جمعی از وزیران و معاونان رئیسجمهور در دولتهای یازدهم و دوازدهم با اشاره به فرا رسیدن ماه شعبان، این ماه را ماه پیامبر اسلام(ص) و سرشار از رحمت و رضوان الهی دانست و تأکید کرد: آموزههای ادعیه این ماه، حاوی پیامهای روشنی برای اداره جامعه و پرهیز از افراط و تفریط است. وی با اشاره به مضامین یکی از دعاهای ماه شعبان اظهار کرد: در این دعا، اهل بیت(ع) به کشتی نجات تشبیه شدهاند که پیروی از آنها موجب نجات و فاصله گرفتن از آنها موجب غرق شدن و نابودی است. به گفته روحانی، در این آموزهها تصریح شده کسانی که دچار تندروی میشوند و میخواهند جلوتر از پیامبر و ائمه حرکت کنند، از مسیر دین خارج میشوند و در مقابل، کسانی که عقب میمانند و تلاش و حرکت ندارند نیز در مسیر نابودی قرار میگیرند، در حالی که راه درست، همراهی و حرکت همزمان با مسیر اهل بیت است. رئیسجمهور پیشین تاکید کرد: اگر به این آموزهها عمل میشد، کشور امروز با بسیاری از شرایط سخت کنونی مواجه نبود. وی با اشاره به تفاوت مشکلات سال جاری با سالهای گذشته گفت: پس از پایان جنگ تحمیلی هشتساله، بزرگترین افتخار جمهوری اسلامی ایران تضمین امنیت ملی کشور بود، اما در سال جاری این امنیت دچار آسیب جدی شده است. روحانی با انتقاد از نبود آسیبشناسی شفاف پس از جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: بهویژه در رسانهها، بررسی جدی و علنی درباره ریشههای این اتفاقات صورت نگرفته است. پس از این جنگ، مسئولان بدهکار ملت ایران هستند و باید پاسخ روشنی به مردم داده شود. وی با اشاره به نقش مردم در این مقطع تاکید کرد: اگرچه نیروهای مسلح، رهبری و سایر ارکان نظام وظایف خود را انجام دادند، اما کار بزرگ را ملت ایران انجام داد.هدف دشمنان از آغاز جنگ، کشاندن مردم به خیابانها و ایجاد شکاف داخلی بود، اما مردم با حضور و مقاومت خود این سناریو را ناکام گذاشتند. پاسخ به این ایستادگی صرفاً در حد تشکر لفظی از مردم خلاصه نمیشود و نیازمند تصمیمها و اصلاحات جدی در شیوه حکمرانی است. روحانی با اشاره به مطالبات انباشتهشده مردم در دهههای گذشته گفت: جامعه ایران در دهههای ۷۰، ۸۰ و ۹۰ با مشکلات و نگرانیهای متعددی روبهرو بوده و اعتراضهای اجتماعی پدیدهای مقطعی نیست، بلکه نتیجه انباشت مزمن مطالبات پاسخداده نشده است. وی با تاکید بر تفکیک اعتراض مردمی از اقدامات خشونتآمیز و تروریستی تصریح کرد: برخورد با تروریسم و سوءاستفادهکنندگان از اعتراضهای بهحق مردم ضروری است، اما اصل اعتراض مردم ریشه در نگرانیها و مطالبات واقعی دارد که باید پیش از رسیدن به خیابان شنیده و حل شود. رئیسجمهور پیشین با بیان اینکه مردم مسیرهای مختلفی را پیش از اعتراض خیابانی طی میکنند، اظهار کرد: وظیفه حاکمیت آن است که از نخستین نشانههای نگرانی اجتماعی، برای رفع آن اقدام کند. گوش شنوا برای مطالبات مردم، لازمه حکمرانی صحیح است و جلوگیری از ایجاد شکاف اجتماعی اهمیتی اساسی دارد. روحانی با اشاره به ترکیب جمعیتی معترضان افزود: بخش عمده افرادی که امروز در اعتراضها حضور دارند، در جمهوری اسلامی ایران متولد و بزرگ شدهاند و اغلب آنها پیش از انقلاب را تجربه نکردهاند. این افراد در مدارس، دانشگاهها، رسانهها و نهادهای رسمی کشور رشد یافتهاند و بخشی از جامعه جمهوری اسلامی محسوب میشوند. پاسخ به مطالبات مردم نباید محدود به توجه به یک خواسته کوچک و نادیده گرفتن سایر درخواستها باشد. حل مشکلات اجتماعی نیازمند اصلاحات بزرگ و تصمیمهای اساسی است و تغییرات جزئی نمیتواند مانع تکرار بحرانها در کوتاهمدت شود. رئیسجمهور پیشین با تأکید بر ضرورت انتقال این پیام به جامعه که مطالبات مردم شنیده شده است، اظهار کرد: همه کسانی که در اعتراضها حضور داشتند، فارغ از نوع بیان مطالبات، حامل پیامی بودند که باید شنیده شود، هرچند حساب اقدامات تخریبی و تروریستی از اعتراض مدنی جداست. روحانی با اشاره به تفاوت میان بهبود معیشت و رضایت عمومی تصریح کرد: اگرچه معیشت و امنیت مردم اهمیت بالایی دارد، اما رضایت عمومی مفهومی فراتر از این موارد است. قدرت واقعی کشور از رضایت و همراهی مردم نشأت میگیرد. حسن روحانی با بیان این که نبود نظام حزبی و سازوکارهای شفاف انتخاباتی، یکی از مشکلات بنیادین سیاست در ایران است و گفت: در صورت وجود احزاب قدرتمند، بسیاری از چالشهای فعلی در فرآیند انتخابات شکل نمیگرفت. وی با اشاره به حضور مردم در مقاطع حساس از جمله اعتراضات و رخدادهای امنیتی و همچنین حوادثی نظیر جنگ ۱۲روزه، تأکید کرد: پیام اصلی مردم در این رویدادها، مخالفت با مداخله خارجی در امور داخلی کشور بوده است. مردم ایران در این مقاطع نشان دادند که اعتراض داخلی را حق خود میدانند اما در برابر دخالت بیگانگان ایستادگی میکنند. رئیسجمهور پیشین با طرح این پرسش که پس از ۴۷ سال از عمر جمهوری اسلامی، چگونه ممکن است حتی یک ایرانی امید خود را به بیگانه ببندد، تصریح کرد: چنین وضعیتی نشاندهنده وجود اشکال در کارکرد نهادهای فرهنگی، آموزشی و رسانهای کشور از جمله منبرها، تریبونها، صداوسیما و نظام آموزشی است. روحانی با اشاره به تحولات نظم جهانی گفت: جهان امروز از هر زمان دیگری بیرحمتر شده و نه قانون بینالمللی کارآمدی وجود دارد و نه سازمان ملل از قدرت مؤثر برخوردار است. در چنین شرایطی، راهبرد اصلی باید تقویت قدرت ملی و جلب رضایت ملت باشد. هدف حکمرانی نباید صرفاً آرام کردن موقت جامعه باشد، بلکه باید توانمندسازی مردم و رضایت عمومی در دستور کار قرار گیرد. هرجا که یک قدرت خارجی با ادبیات تهدیدآمیز با ملت ایران سخن میگوید، نشاندهنده وجود نقطه ضعف در داخل است. رئیسجمهور پیشین کشورمان با بیان اینکه تقویت قدرت نظامی و اطلاعاتی زمانبر است، تصریح کرد: یک اقدام فوری و بدون هزینه وجود دارد و آن سر فرود آوردن در برابر اراده ملت است. پذیرش این اصل که حکومت خادم مردم است و نه فرماندهنده آنان، میتواند در کوتاهترین زمان بسیاری از شکافهای اجتماعی را ترمیم کند. وحدت ملی با شنیدن صدای مردم شکل میگیرد نه با تحمیل نظر حاکمیت حسن روحانی با تأکید دوباره بر اهمیت وحدت اجتماعی، به سیره امیرالمؤمنین علی(ع) اشاره کرد و گفت: امام علی(ع) با وجود جایگاه، قدرت و محبوبیت بینظیر خود، در مواردی از اجرای برخی احکام صرفنظر کرد، چرا که بیم آن داشت جامعه دچار تفرقه و شکاف شود. وی با اشاره به روایتی از امام علی(ع) افزود: امیرالمؤمنین تصریح میکند که در برخی موارد، حتی زمانی که با عملی نادرست یا حرام آشکار مواجه بوده، از برخورد قاطع خودداری کرده است، چرا که مداخله میتوانست به شورش، انشقاق اجتماعی و ازهمپاشیدگی جامعه اسلامی منجر شود. این نگاه نشاندهنده جایگاه بیبدیل حفظ وحدت در حکمرانی است. رئیسجمهور پیشین با بیان این پرسش که جمهوری اسلامی ایران نیز در مقاطع مختلف بهمنظور حفظ وحدت ملی از برخی امور صرفنظر کرده است، اظهار کرد: راه درست، تمرکز بر مسائل کلان و پرهیز از ایجاد بحران بر سر موضوعات جزئی است. روحانی با تاکید بر این که « در برابر قدرتهای خارجی، آنچه اثر فوری و تعیینکننده دارد، ملت متحد و یکپارچه است.» اظهار داشت: تقویت توان نظامی و اطلاعاتی ضروری است، اما این اقدامات زمانبر بوده و آنچه در کوتاهمدت میتواند بازدارندگی ایجاد کند، انسجام ملی و همراهی مردم است. وی با طرح این پرسش که چگونه یک مقام یا جریان خارجی جرأت میکند مردم ایران را به نافرمانی یا اعتراض فرا بخواند، تصریح کرد: حتی وجود یک صدا در داخل که به بیگانه امید ببندد، برای کشور نگرانکننده است و نشاندهنده ضعف در پیوند حاکمیت و ملت است. رئیسجمهور پیشین راه تقویت وحدت ملی را در شنیدن مطالبات مردم دانست و گفت: تسلیم شدن در برابر اراده ملت، نهتنها ضعف نیست بلکه منبع قدرت ملی است. یکی از راههای عملی در این مسیر، مراجعه مستقیم به رأی مردم و استفاده از ظرفیتهای قانونی موجود، از جمله همهپرسی، است.